Türkçe Öz ve İngilizce Abstract: Anlam ve Terim Uyumu Nasıl Sağlanır?
Türkçe makalelerde Türkçe öz ile İngilizce abstract arasında anlam, terim ve anahtar kelime uyumunu sağlamak için pratik kontrol adımları.
Türkçe yayımlanan bir makalenin İngilizce abstract'ı çoğu zaman uluslararası veri tabanlarında makalenin tek görünen kısmıdır. Abstract, Türkçe özün kelime kelime çevirisi değil, aynı amacı, yöntemi, bulguyu ve sonucu doğal İngilizceyle anlatan bir metin olmalıdır. İki özün aynı sayısal sonuçları ve sınırlılıkları içerdiğini, anahtar kelimelerin birbirine karşılık geldiğini ve alanınızda yerleşik İngilizce terimlerin kullanıldığını kontrol edin.
Kelime kelime çeviriden kaçının
Türkçe cümle yapısı İngilizceye aynen aktarıldığında fiilin cümlenin sonunda kalması, çok uzun isim tamlamaları ve gereksiz edilgen yapılar ortaya çıkar. Her cümlenin İngilizcede tek başına anlaşılır olup olmadığını kontrol edin; gerekirse bir Türkçe cümleyi iki İngilizce cümleye bölün.
Terimleri alan literatüründen doğrulayın
Türkçedeki bir terimin İngilizce karşılığı sözlükteki ilk anlam olmayabilir. Örneğin "ölçek" bağlama göre scale ya da instrument, "örneklem" sample, "evren" ise çoğu zaman population olarak karşılanır. Alanınızdaki uluslararası makalelerde hangi terimin kullanıldığına bakmak en güvenli yoldur.
Sayılar ve bulgular iki dilde aynı olmalı
Örneklem büyüklüğü, istatistik değerleri, yüzdeler ve güven aralıkları iki özde birebir aynı olmalıdır. İngilizcede ondalık ayracı noktadır (ör. 0.05); Türkçe metinde virgül kullanılıyorsa abstract'ta dönüştürmeyi unutmayın.
Anahtar kelimeler ve başlık
İngilizce anahtar kelimeleri, okuyucuların uluslararası veri tabanlarında gerçekten arayacağı terimlerden seçin; mümkünse kontrollü sözlüklere (ör. tıp alanında MeSH) bakın. İngilizce başlık da Türkçe başlıkla aynı kapsamı anlatmalı, daha geniş veya daha dar bir iddia içermemelidir.
Tezyar'ın destek verebileceği kısım
Tezyar, Türkçe öz ile İngilizce abstract'ı karşılaştırarak anlam ve terim uyumunu, İngilizce akademik üslubu ve derginin kelime sınırını kontrol etmenize destek olabilir. Bilimsel içerik ve son onay yazara aittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Genişletilmiş özet (extended abstract) ile abstract aynı şey mi?
Hayır. Bazı Türkçe dergiler, makalenin İngilizce olarak daha ayrıntılı bir özetini ayrıca ister. Uzunluğu ve yapısı derginin yazım kurallarında belirtilir; abstract ile çelişmemelidir.
Abstract'ı makine çevirisiyle hazırlamak sorun olur mu?
Makine çevirisi taslak için kullanılabilir; ancak terimler, kip ve cümle yapısı mutlaka kontrol edilmelidir. Derginin yapay zekâ ve çeviri araçlarının kullanımına ilişkin politikasını da okuyun.