PROSPERO Kaydı: Ne Zaman Gerekir, Nasıl Hazırlanır?
Sistematik derleme protokolünün PROSPERO'ya kaydı için uygunluk, zamanlama, kayıt formunda istenen bilgiler ve kayıt sonrası değişikliklerin yönetimi.
PROSPERO, sağlıkla ilgili bir sonucu olan sistematik derlemelerin protokollerinin kaydedildiği uluslararası bir kayıt sistemidir. Kayıt, derlemenin planlandığı şekilde yürütüldüğünü şeffaf hale getirir ve tekrarlayan derlemeleri azaltmaya yardımcı olur. Kaydı, tarama ve veri çıkarımı ilerlemeden protokol aşamasında yapmayı planlayın ve derlemenizin uygunluğunu PROSPERO'nun güncel kurallarından kontrol edin.
Derlemem PROSPERO'ya uygun mu?
PROSPERO, sağlıkla ilgili bir sonuç içeren sistematik derlemelere odaklanır. Kapsam derlemeleri ve bazı derleme türleri kabul edilmeyebilir; bu durumda protokolü OSF gibi açık platformlarda yayımlamak bir seçenektir. Eğitim veya sosyal bilimlerdeki derlemeler için alanınızdaki yaygın kayıt uygulamalarına bakın.
Zamanlama neden önemli?
Kaydın amacı, sonuçları görmeden önce yöntemin belirlendiğini göstermektir. Derlemenin hangi aşamada olduğunu kayıt formunda doğru bildirin; ilerlemiş derlemeler kabul edilmeyebilir. Tarihleri geriye dönük göstermek, kaydın amacına aykırıdır.
Kayıt formuna hazırlık
Araştırma sorusu (PICO/PECO), uygunluk ölçütleri, aranacak veri tabanları ve diğer kaynaklar, seçim ve veri çıkarım süreci, yanlılık riski aracı, sentez ve varsa meta-analiz planı, alt grup ve duyarlılık analizleri formda istenir. Bu bilgileri önce ayrıntılı bir protokol belgesinde netleştirmek kayıt formunu doldurmayı kolaylaştırır.
Kayıttan sonra plan değişirse
Protokolden sapmalar olağandır; önemli olan bunların zamanı ve gerekçesiyle kayıt sisteminde güncellenmesi ve makalede açıklanmasıdır. Sonuçları gördükten sonra yalnızca işinize gelen analizleri raporlamak seçici raporlama yanlılığı oluşturur.
Tezyar'ın destek verebileceği kısım
Tezyar, araştırma sorusu ile protokolün tutarlılığını gözden geçirmenize ve kayıt formu için gereken açıklamaları hazırlamanıza destek olabilir. Kaydı araştırma ekibi yapar; kaydın kabulü ve güncel kurallar PROSPERO'ya aittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kayıt olmadan sistematik derleme yayımlanabilir mi?
Bu, hedef derginin politikasına bağlıdır. Bazı dergiler önceden kayıt ister veya kayıt bilgisini sorar; yazar rehberini kontrol edin.
Tez kapsamındaki bir sistematik derleme de kaydedilebilir mi?
Derleme kayıt ölçütlerini karşılıyorsa evet. Danışmanınız ve ekip üyeleriyle birlikte kimin kayıt sahibi olacağını önceden belirleyin.
Kaynaklar
İlgili konular
PRISMA 2020 kontrol listesini makaledeki bölümlerle eşleştirme, akış diyagramındaki sayıları kayıtlarla doğrulama ve sık yapılan hatalar.
Sürekli ve ikili sonuçlar için meta-analizde gereken veriler, eksik verinin nasıl ele alınacağı ve etki büyüklüğü seçimi üzerine pratik rehber.